Ruins of the Rogowiec Castle with Natura 2000 habitats as a refugium for terrestrial gastropods in the Suche Mountains (Central Sudetes, SW Poland)

Tomasz K. Maltz, e-mail: tomasz.maltz@uwr.edu.pl

Museum of Natural History, University of Wrocław, Sienkiewicza 21, 50-335 Wrocław, Poland

Małgorzata Proćków, e-mail: malgorzata.prockow@uwr.edu.pl

Museum of Natural History, University of Wrocław, Sienkiewicza 21, 50-335 Wrocław, Poland

Elżbieta Kuźnik-Kowalska, e-mail: elzbieta.kowalska@upwr.edu.pl

Department of Invertebrate Systematics and Ecology, Institute of Biology, Wrocław University of Environmental and Life Sciences, Kożuchowska 5b, 51-631 Wrocław, Poland

Jarosław Proćków, e-mail: jaroslaw.prockow@upwr.edu.pl

Department of Plant Biology, Institute of Biology, Wrocław University of Environmental and Life Sciences, Kożuchowska 5b, 51-631 Wrocław, Poland
Abstract

The castle ruins are situated on the summit of Rogowiec – a high, rocky hill in the Suche Mts. The castle and its hill hold a rich malacofauna. The presence of numerous forest species inhabiting leaf-litter is a unique feature of this malacocoenosis. Its composition seems to be directly associated with sycamore maple and beech forests with a tall lush ground cover, overgrowing the slopes around the castle. This habitat offers very good conditions for terrestrial gastropods. The fauna of Rogowiec includes species which are rare and/or endangered in the Sudetes, such as Orcula doliolum (Bruguière), Tandonia rustica (Millet), Semilimax semilimax (J. Férussac), Clausilia parvula Férussac, Helicigona lapicida (Linnaeus) and Causa holosericum (Studer). The Rogowiec castle ruins, like many other castle remnants, constitute a refugium for terrestrial faunas. This and the priority habitats of Natura 2000 (Tilio-Acerion forest of slopes, screes and ravines as well as Galio odorati-Fagenion beech forest) determine the environmental value of the castle hill, which fully entitles the site to be classified as a legally protected reserve.

Key words
terrestrial malacofauna; Natura 2000 forest communities; castle ruins; refugium; Sudetes; Poland
References

Alexandrowicz S. W. 1995. Ruins of Carpathian castles as refuges of land snails. Ochrona Przyrody 52: 3–18.
Alexandrowicz W. P. 2013. The malacofauna of the castle ruins in Melsztyn near Tarnów (Rożnów Foothills, Southern Poland). Folia Malacologica 21: 9–18. https://doi.org/10.12657/folmal.021.002
Alexandrowicz W. P., Alexandrowicz S. W. 2017. Malakofauna wzgórza zamkowego Lipowiec – rezerwatu przyrody w Babicach. [Mollusc fauna of the Castle Hill Lipowiec – nature reserve In Babice (S Poland)]. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 73: 3–16.
Cameron R. A. D., Pokryszko B. M. 2005. Estimating the species richness and composition of land mollusc communities: problems, consequences and practical advice. Journal of Conchology 38: 529–547.
Czachorowski S., Pakulnicka J., Szczepański W. 2004. Waloryzacja obszarów przyrodniczo cennych – w poszukiwaniu nowego wskaźnika. Trichopteron 11: 11–12.
Dz. U. 2014. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin. Dz.U. 2014, poz. 1409.
Dz. U. 2016. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Dz.U. 2016, poz. 2183.
Ejsmont-Karabin J. 1995. Rotifer occurrence in relation to age, depth and trophic state of quarry lakes. Hydrobiologia 131: 21–28. https://doi.org/10.1007/BF00025927
Juřičková L. 2005. Měkkýši (Mollusca) hradů jako ekologického fenoménu (Česká republika) [Molluscs (Mollusca) of castles as an ecological phenomenon (Czech Republic)]. Malacologica Bohemoslovaca 3: 100–148. http://mollusca.sav.sk/pdf/3/3.Jurickova.pdf
Juřičková L., Beran L., Dvořák L., Hlaváč J. Č., Horsák M., Hrabáková M., Maltz T. K., Pokryszko B. M. 2005. Mollusc fauna of the Rychlebské hory (Czech Republic). Folia Malacologica 13: 9–23. https://doi.org/10.12657/folmal.013.002
Juřičková L., Kučera T. 2005a. Ruins of medieval castles as refuges for endangered species of molluscs. Journal of Molluscan Studies 71: 233–246. https://doi.org/10.1093/mollus/eyi031
Juřičková L., Kučera T. 2005b. Ruins of medieval castles as refuges of interesting land snails in the landscape. Contributions to Soil Zoology in Central Europe. In: Tajovský K., Schlaghamerský J., Pixl V. (eds). ISB ASCR, České Budějovice, pp. 41–46.
Kondracki J. 2002. Geografia regionalna Polski. PWN, Warszawa.
Kuczyńska I., Macicka T. 1984. Zbiorowiska leśne wschodniej części Gór Kamiennych. Acta Universitatis Wratislaviensis. Prace Botaniczne 27: 79–119.
Maltz T. K. 1999. Ślimaki (Gastropoda) Kotliny i Pogórza Wałbrzyskiego. Folia Malacologica 7: 51–72. https://doi.org/10.12657/folmal.007.006
Maltz T. K., Pokryszko B. M., Wiktor A. 2018. Ślimaki i małże (Gastropoda et Bivalvia) Gór Stołowych. In: Kabała C., Kadej M., Kącki Z., Mazur T., Miścicki S. (eds). Góry Stołowe – przyroda i ludzie. Park Narodowy Gór Stołowych, Kudowa Zdrój, pp. 143–154.
Oberc J. 1972. Budowa geologiczna Polski. T. IV Tektonika, cz. 2, Sudety i obszary przyległe. Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa.
Oberdorfer E. 1994. Pflanzensoziologische Exkursions­flora. 7 Auflage. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart.
Pokryszko B. M. 1984. Ślimaki Gór i Pogórza Kaczawskiego (Sudety Zachodnie). Acta Universitatis Wratislaviensis. Prace Zoologiczne 16: 21–52.
Pokryszko B. M., Maltz T. K. 2007. Rare and endangered terrestrial gastropods of Lower Silesia (SW. Poland) – current status and perspectives. Acta Universitatis Latviensis 723: 7–20.
Riedel A. 1988. Ślimaki lądowe (Gastropoda terrestria). Katalog Fauny Polski 36. PWN, Warszawa.
Sprick J. 1921. Schneckenfunde in Schlesien. Archiv für Molluskenkunde 53: 252–256.
The Plant List 2013. The Plant List version 1.1. Available online at http://www.theplantlist.org/ (accessed 1 January 2018).
Welter-Schultes F. W. 2012. European non-marine molluscs, a guide for species identification. Planet Poster Editions, Göttingen.
Wiktor A. 1959. Mięczaki strefy przełomów pod Książem koło Wałbrzycha. Prace Komisji Biologicznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk 19: 329–363.
Wiktor A. 1964a. Interesująca fauna mięczaków na górze „Miłek” w Górach Kaczawskich. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 20: 20–26.
Wiktor A. 1964b. Mięczaki Ziemi Kłodzkiej i gór przyległych. Studium faunistyczno-zoogeograficzne. Prace Komisji Biologicznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk 29: 1–132.
Wiktor A. 2004. Ślimaki lądowe Polski. Mantis, Olsztyn.
Wiktor A., Riedel A. 2002. Ślimaki lądowe Gastropoda Terrestria. In: Głowaciński Z. (ed.). Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Institute of Nature Conservation of the Polish Academy of Sciences, Kraków, pp. 29–33.
Wiktor J., Wiktor A. 1968. Charakterystyka fauny mięczaków polskiej części Karkonoszy ze szczególnym uwzględnieniem Karkonoskiego Parku Narodowego. Ochrona Przyrody 33: 193–214.

Folia Malacologica (2019) 27: 53-60
First published on-line: 2019-03-19 00:00:00
https://doi.org/10.12657/folmal.027.002
Full text (.PDF) BibTeX Mendeley Back to list